Πληροφορίες

Η φωτογραφία μου
ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ART-ACT SFAELOU 3. 11522 ATHENS GREECE CONTEMPORARY ART INSTITUTE ART-ACT SFAELOU 3. 11522 ATHENS GREECE THE CONTEMPORARY ART INSTITUTE ART-ACT SFAELOU 3. 11522 ATHENS GREECE, COLLECTED AND COLLATED INFORMATION (Media) FOR THE WORK OF VISUAL ARTISTS GRADUATES AND STUDENTS OF THE SCHOOL OF FINE ARTS. PURPOSE IS AN ARCHIVE OF RESEARCH AND STUDY. IF YOU ARE INTERESTED SEND POSTAL (NOT REGISTERED, COURIER, WEBSITES, E-MAIL) WHAT YOU THINK YOU HOW TO (BIOGRAPHY, PUBLICATIONS, DOCUMENTS, PHOTOS PROJECTS, DVD, CD-R, LISTS OF REPORTS, etc.). THE MATERIALS WILL NOT BE RETURNED. CHRISTOS THEOFILIS PHONE NUMBER.: 6974540581 ADDRESS .: ART-ACT SFAELOU 3. 11522 ATHENS GREECE ART-CRITIC,CURATOR OF ART EXHIBITIONS,PERMANENT PARTNER OF THE NEWSPAPERS http://www.avgi.GR http://www.kte.gr/ JOURNAL INVESTOR -CULTURE http://www.xronos.gr / http://www.ihodimoprasion.gr/ http://www.edromos.gr/ MAGAZINE INFORMER

Οκτάβιος και Μέλπω Μερλιέ

Αρχειοθήκη ιστολογίου

Δευτέρα, 9 Ιουνίου 2008

Κορνήλιος Καστοριάδης - Φιλοσοφία της Αυτονομίας (Του
Πολιτισμός
Κυριακή, 11 Μάιος 2008 21:15
Ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος του 20ού αιώνα Κορνήλιος Καστοριάδης είναι γνωστός στο κοινό της πόλης μας από εικοσαετίας, τότε που στα πλαίσια των μαθημάτων του Ελεύθερου Ανοιχτού Πανεπιστημίου του Δήμου Βόλου, ενός θεσμού που εδραιώθηκε στο Βόλο και συντέλεσε στη διεύρυνση και αναβάθμιση του ιδεολογικού και πνευματικού επιπέδου των ανθρώπων του. Μακάρια και ευτυχής εποχή που δεν υπάρχει περίπτωση να ξαναϋπάρξει.


Ήταν στις 16 Φεβρουαρίου 1989 όταν ο Κορνήλιος, προσκεκλημένος από το Πάντειο Πανεπιστήμιο για να του αποδοθεί η τιμή του Επίτιμου Διδάκτορα θέλησε να έρθει να μιλήσει στο Βόλο, σε μια αίθουσα του Δημαρχείου που ήταν κατάμεστη, μαζί με τους διαδρόμους και τις κλίμακες. Ο λόγος του ήταν μεστός νοήματος και προβληματισμού. Το βράδυ που δειπνήσαμε μας εκμυστηρεύτηκε και την ταλαιπωρία της ομάδος των Τροσκιστών στην περίοδο της μεταξικής δικτατορίας, όταν ένα πρωί τους συνέλαβε η Ασφάλεια του Μανιαδάκη όλους, εκτός από έναν, που όλως παραδόξως φυγαδεύτηκε στην Αμερική για σπουδές. Ας είναι. Αυτά ως προοίμιο.

Ο Θεοφάνης Τάσης έχει ειδικευθεί στη φιλοσοφία με μεταπτυχιακό στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, ενώ το 2007 αναγορεύτηκε ομόφωνα Διδάκτωρ της φιλοσοφίας στο Βερολίνο, στο Freie Universitat Berlin, με βαθμό άριστα με έπαινο.

Το βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις «ΕΥΡΑΣΙΑ» του Φαίδωνα Κυδωνιάτη, με τίτλο «ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ - Μια φιλοσοφία της αυτονομίας» (εκδόσεις «Ευρασία» Αθήνα 2007, σ.σ. 434), αποτελεί μια ελαφρώς επεξεργασμένη μορφή της διδακτορικής διατριβής του Θεοφάνη Τάση, με την οποία επιχειρεί μια πολυεπίπεδη προσέγγιση της προβληματικής και του στοχασμού του συγγραφέα της «Φανταστικής θέσμισης της κοινωνίας».

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης γεννήθηκε το 1922 στην Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας του, όπως ο ίδιος ομολογούσε, ήταν λάτρης της μόρφωσης, άθεος, βολταιρικός και φανατικός αντιβασιλικός. Η μητέρα του, ιδιαίτερα ευαίσθητη, αγαπούσε τη μουσική. Ο Καστοριάδης μεγάλωσε μέσα στο κλίμα της Αθήνας του Μεσοπολέμου κι απόχτησε μια στέρεη μόρφωση. Η συμμετοχή του στην Κουμμουνιστική Νεολαία Ελλάδας και αργότερα στις τροτσκικιστές ομάδες προκάλεσε την επικήρυξη του από τις διωχτικές αρχές, έως ότου με το πλοίο «Ματαρόα» έφτασε στη Γαλλία. Ήταν αμέσως μετά τον πόλεμο, όταν το 1945, με ενέργειες των δύο φιλελλήνων, του Οκτάβιου Μερλιέ και του Ροζέ Μιλλιέξ, υπευθύνων του Γαλλικού Ινστιτούτου, η Γαλλική κυβέρνηση χορήγησε υποτροφίες στον πνευματικό ανθό της Ελλάδας και τους διέσωσε από την μισαλλόδοξη εκδίκηση των απόντων από τον μεγάλο απελευθερωτικό αγώνα. Πάνω στο «Ματαρόα» βρέθηκαν τα καλύτερα μυαλά της Ελλάδας, που δεν μπορούσαν παρά να είναι αριστεροί και οι οποίοι δόξασαν και δοξάζουν μέχρι σήμερα τη χώρα μας. Κορνήλιος Καστοριάδης, Κώστας Αξελός, ο βολιώτης Κώστας Παπαϊωάννου, ο Ξενάκης, η Γλύκατζη Αρβελέρ, ο Μέμος Μακρής, ο Μάνος Ζαχαρίας και διακόσιοι ακόμη άλλοι επιφανείς διανοούμενοι.

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης, έντονα πολιτικοποιημένο άτομο, ήταν ανήσυχος κι ερευνητικό. Προσπαθούσε μέσα από τη φιλοσοφική σκέψη να διατυπώσει προτάσεις πολιτικής υλοποίησης. Μ’ αυτή την αγωνία έζησε σ’ όλη του τη ζωή. Στάθηκε κριτικά, αλλά και έντονα επικριτικά μπροστά στην εφαρμοσμένη θεωρία του μαρξισμού, διαφώνησε παρά πολλές φορές, αποσχίστηκε από τις τροσκιστικές ομάδες και ακολούθησε αυτόνομη πορεία. Μετά την αποκοπή των σχέσεών του μ’ όλους αυτούς, ίδρυσε μαζί με άλλους το περιοδικό «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», το οποίο τάραξε τα νερά της πολιτικής ζωής του Παρισιού, όταν για πρώτη φορά αναφέρθηκε στη σοβιετική γραφειοκρατία, ως εγγενή δυσχέρεια προαγωγής του μαρξισμού, και μάλιστα σε μια εποχή που ο Σαρτρ κυριαρχούσε με τον φιλοσοβιετισμό του. Το περιοδικό σταμάτησε να εκδίδεται το 1965, οπότε ο Καστοριάδης στράφηκε προς την ψυχανάλυση.

Ο Θεοφάνης Τάσης στην πολύ αξιόλογη αυτή μελέτη του παρακολουθεί τον Καστοριάδη σ’ όλα τα βήματα του αλλά και εναλλαγές των απόψεών του. Ερμηνεύει και οριοθετεί τον αυτόνομο στοχασμό του φιλόσοφου και τις παρεμβάσεις του στην σύγχρονη οικονομική θεωρία, στον επαναπροσδιορισμό του σοσιαλισμού, στην κριτική της μαρξικής οικονομικής θεωρίας και στην ανάλυση των συνιστωσών της, της μελέτης και της ρήξης του με τον φροϋδισμό και μιας πληθώρας άλλων πτυχών του φιλοσοφικού στοχασμού του Καστοριάδη.

Ο Κορνήλιος Καστοριάδης υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους και πιο ρηξικέλευθους στοχαστές του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Φιλόσοφος του ριζικού φανταστικού, συνιδρυτής του περιοδικού «Σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα», ψυχαναλυτής που ανανέωσε τη φροϋδική θεωρία, πολιτικός στοχαστής διαμετρήματος που ενέπνευσε εργάτες και φοιτητές στα γεγονότα του Μάη του 1968 στη Γαλλία, σημαίνων οικονομολόγος του ΟΟΣΑ, αναγνωρισμένος, αρχαιοελληνιστής, εκφραστής μιας ελευθεριακής αριστεράς και υπέρμαχος του προτάγματος της αυτονομίας.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του Καστοριάδη όμως είναι πως δεν εντάσσεται σε κανένα από τα φιλοσοφικά ρεύματα του εικοστού αιώνα.

Η μελέτη αυτή του Θεοφάνη Τάση αποτελεί την πρώτη πλήρη, συστηματική και διαφωτιστική μονογραφία στην Ελλάδα για το σύνολο του έργου του Κορνήλιου Καστοριάδη. Παράλληλα παρέχει δυνατότητες χρησιμοποίησης και ως εγχειριδίου, όπου το κάθε κεφάλαιο λειτουργεί αυτόνομα, αλλά και εντάσσεται οργανικά στο σύνολο, συνθέτοντας ένα συναρπαστικό ψηφιδωτό της σκέψης του.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρον προκαλεί το εκτεταμένο προλογικό σημείωμα του καθηγητή στο Freie Universitat Berlin, Frieder Otto Wolf.

Δεν υπάρχουν σχόλια: